De Nederlandse Energiecommissaris en duurzaam ondernemer Ruud Koornstra is geportretteerd in de VPRO Tegenlicht van zondag 10 december 2017. In deze aflevering is te zien hoe Ruud zijn best doet de transitie naar een duurzaam Nederland te versnellen. Hij gaat in gesprek met de politiek, het bedrijfsleven, verschillende milieuorganisaties en de wetenschap.

Een aantal dagen later vindt er na aanleiding van de uitgezonden Tegenlicht altijd een Meet-up plaats in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Er wordt met deskundigen nagepraat en ook het publiek doet actief mee. Vanavond is Ruud Koornstra zelf van de partij. Samen met de duurzame ondernemers Maurits Groen en Leonie van der Steen praat hij over de groene transitie.

Kijk hier de aflevering terug: https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen/2017-2018/op-energiemissie.html

Want dat er oplossingen zijn voor een duurzame wereld en dat we het ‘goud’ al in handen hebben is je als kijker misschien al wel duidelijk geworden. Wat houdt ons dan nog tegen? Er zijn een paar prangende vragen die na het zien van de uitzending door het hoofd spoken van de kijker. Vast ook door die van jou! De meest gestelde vragen tijdens de Meet-Up staan hieronder op een rijtje:

Welke rol speelt de overheid in de kwestie rondom de duurzame transitie?

Ruud: ‘De mensen zelf willen wel. Persoonlijk weten ze dat we een andere koers moeten gaan varen. Dat zit wel snor. Maar we schoppen tegen een systeem aan dat niet mee werkt. De overheid dus. Al die regels, al die ‘dit mag niet’, ‘dat kan niet’- smoesjes. Dat maakt het niet makkelijker. Ik heb met veel politici gewerkt en zij hebben letterlijk tegen mij gezegd: ‘Je moet niet teveel van ons verwachten Ruud. We kunnen je niet helpen. Maar kom met een goed plan en we kijken er naar. Dus mensen: we moeten het gewoon gaan doen! We moeten de stoute schoenen aan trekken en gewoon gaan met die handel! Politici hebben ook het hart op de goede plek hoor. We moeten ze alleen helpen daar te komen waar ze zelf ook willen zijn. Politici zijn geen leiders maar volgers. Ze gaan overstag als wij dat als samenleving allemaal al zijn.’

Wat voor soort wetten zouden er dan herschreven moeten worden?

Maurits: ‘Het lijkt mij het beste als we het geld van de CO2 heffing gaan herverdelen en investeren in projecten van groene pioniers. Dus als er aan die wet gesleuteld kan worden, zou dat al een hoop schelen.’

Ruud ‘Waarom bestaan er überhaupt wetten die een duurzame transitie tegenwerken mensen? Nood breekt wet. Het is een plicht! Dit moet gebeuren, anders gaan we er aan. Neem bijvoorbeeld de Watersnoodramp van ’53. Dat had een nog veel grotere ramp kunnen worden. In een kanaal zat een lek en als die zou breken zouden er nog eens een stuk of 3 miljoen mensen in gevaar worden gebracht. Toen is een schipper met zijn boot dat lek in gevaren en heeft het gestopt. Die man is later nooit gewezen op wetten. Hij is nu een held. Dus waar doen we moeilijk over?’

Klopt het dat de hoge klassen meer feeling heeft met de duurzame transitie en de lagere klassen minder?

Leonie: ‘Ik denk niet dat dat waar is. De beweging die is er. Iedereen koopt een product met een andere reden. Die redenen los moet je motiveren en aanwakkeren.’

Waar zit de meeste potentie op het gebied van duurzame transitie? Waar valt de meeste winst op te behalen?

Maurits: ‘We hebben te maken met verschillende situaties. Daar geldt niet dezelfde oplossing voor. Daarom is mijn tip niet te focussen op één techniek. De meeste winst valt te behalen als we de ‘en, en, en-methode’ hanteren. Ook hebben we techniek nodig waar de ‘gewone’ mens mee om kan gaan straks.

Ruud: ‘Ook moeten we leren meten. Bijvoorbeeld door foodprints in te vullen. Om er zo achter te komen waar we als mens mee bezig zijn en waar we op kunnen en moeten verbeteren. En bedrijven moeten gaan investeren in de groene start-ups. Nederland is mega goed in het bedenken en verkopen van uitvindingen en de ontwikkeling daarvan. Maar het blijft vaak bij praten. Daar zijn Nederlanders ook heel goed in. We moeten het gaan doorvoeren, daar is simpelweg ook gewoon geld voor nodig.’

In de uitzending heb je het over dat Nederland moet gaan omkeren. Zijn we dat al aan het doen? Welke fase zitten we?

Ruud: ‘Ja de CEO van de grote Nederlandse banken willen met ons praten en kijken naar oplossingen. Zo moet de ING voor 1 februari een plan inleveren hoe het vastgoed op 0 (energie) te krijgen. Verder zijn we heel erg hoopvol en merken we dat politici en grote oliebazen zenuwachtig worden. ‘Ik moet iets gaan veranderen’, hoor je ze denken. Hoe? Dat is de grote vraag, we moeten goed gaan nadenken hoe we ze meetrekken.

Zit Shell ook al in die fase?

Maurits: ‘Shell investeert nu nog steeds in centrales en ze boren ook nog een hoop kapot. Ik vraag me oprecht af of ze op tijd gaan omslaan. Het zou fijn zijn, want Shell heeft veel geld en een boel knappe koppen die kunnen meedenken hoe een duurzamere planeet te realiseren. Als Shell niet wil, hebben we andere grote bedrijven nodig met veel geld en macht. We moeten die grote spelers gaan omarmen. Zoals Eneco bijvoorbeeld.’

Ruud: ‘Shell moet wel gaan omslaan, anders liggen ze er uit. Als ze niet met ons meebewegen dan verdwijnen ze. We hebben die grote bulk niet nodig mensen.’